Το Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης άνοιξε με 295 (155 στη Γλαύκη, 80 στη Μύκη και 60 στη Πάχνη) νέους μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου και ευελπιστεί σύντομα να αυξηθεί ο αριθμός των μαθητών του κέντρου αυτού. Διότι ο σκοπός του είναι κυρίως εκπαιδευτικός και συγκεκριμένα η ενισχυτική διδασκαλία των μαθημάτων όλων των τάξεων απευθυνόμενη σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής αυτής.
Νέα τμήματα
Σύντομα, θα ξεκινήσουν νέα τμήματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας σε γυναίκες της περιοχής και λειτουργία εργαστηρίων γυναικείου ενδιαφέροντος, όπως ραπτικής και άλλων.
Μαθήματα
Στο Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης, Πάχνης, Μύκης διδάσκονται:
Όλα τα μαθήματα όλων των τάξεων της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όπως:
- Φιλολογικά ( Νεοελληνική Γλώσσα, Αρχαία, Λογοτεχνία, Ιστορία, κλπ.)
- Φυσικομαθηματικά ( Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Γεωγραφία, κλπ.)
Το μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει στην περιοχή αυτή σχετικά με τη μόρφωση από τη πλευρά των γονέων αλλά και οι ελλείψεις χώρων για δραστηριοποίηση των παιδιών και νέων σε συνδυασμό με την τεράστια προσπάθεια που καταβάλλετε από τους εκπαιδευτικούς του Κέντρου οδήγησε στην ανταπόκριση των μαθητών και στην προσέλευση τους.
Εισαγωγή για την γλωσσική κατάσταση της μειονότητας.
Η γλωσσική συνύπαρξη είναι βαθιά ριζωμένη στη νεοελληνική ιστορία. Από την ίδρυση του ελληνικού κράτους δίπλα στα ελληνικά ακούγονται τα τούρκικα και τα αρβανίτικα. Στη συνέχεια, με την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας και των Νέων Χωρών προστίθενται τα βλάχικα, τα σλαβικά (σλαβομακεδονικά και πομάκικα) και τα ισπανοεβραϊκά.
Από τις ανταλλαγές πληθυσμών με τη Βουλγαρία (ύστερα από τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919) και την Τουρκία (Συνθήκη της Λοζάνης το 1923), η χρήση άλλης γλώσσας εκτός από την ελληνική δεν ξεπέρασε το 10% του συνόλου των ελλήνων πολιτών, μειώνοντας κατά πολύ τη γλωσσική και πολιτισμική ποικιλότητα που χαρακτήριζε την ελληνική επικράτεια. Στη βόρεια Ελλάδα, ωστόσο, η αλλοφωνία υπήρξε ιδιαίτερα αισθητή. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, τούτο οφειλόταν στην εγκατάσταση δεκάδων χιλιάδων τουρκόφωνων χριστιανών αλλά και αρμενίων προσφύγων. Το καθεστώς προστασίας των μειονοτικών γλωσσών κατά τη δεκαετία 1925-1935 πήγαζε από τη Συνθήκη των Σεβρών σχετικά με την προστασία των μειονοτήτων στην Ελλάδα (ειδικά για τους μουσουλμάνους το καθεστώς προστασίας θεμελιώνεται μέχρι σήμερα από τη Συνθήκη της Λοζάνης).
Στις τελευταίες δεκαετίες η γλωσσική αφομοίωση των αλλόγλωσσων ή δίγλωσσων ομάδων μείωσε σημαντικά το ποσοστό παρουσίας τους σε επίπεδα χαμηλότερα του 4%.
Η απαρίθμηση και ο εντοπισμός των γλωσσών που ομιλούνται ή αποτελούν μητρική γλώσσα ορισμένων ομάδων στην Ελλάδα είναι δύσκολο να γίνει αντικείμενο μετρήσεων με ακρίβεια. Οι γλώσσες που αναφέρονται σε μελέτες και στις στατιστικές του 1928, 1940 και 1951 (όπου υπήρχε και ερώτημα σχετικά με τη γλώσσα) με αλφαβητική σειρά, είναι οι εξής: αθιγγανική, αλβανική, αρμενική, βουλγαρική (όρος σύμφωνα με τις απογραφές του 1928 και 1940) ή πομακική (όρος της απογραφής του 1951), εβραϊκή, ελληνική, ισπανική-εβραϊκή, κουτσοβλαχική, μακεδονοσλαβική (όρος των απογραφών του 1928 και 1940) ή σλαβική (όρος της απογραφής του 1951). Η ύπαρξη μιας μειονοτικής γλώσσας υπόκειται σε αντικειμενικό προσδιορισμό. Αρκεί, δηλαδή, η διαπίστωση της χρήσης μιας γλώσσας από μειοψηφούσα ομάδα ελλήνων πολιτών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οποιαδήποτε υποκειμενικά στοιχεία, όπως η εκδήλωση συλλογικής βούλησης διατήρησης και προαγωγής των γλωσσικών χαρακτηριστικών ή, ακόμη, και η βούληση συγκρότησης μειονοτικής ομάδας.
Στην Ελλάδα σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένη νομική προστασία καμίας άλλης γλώσσας από τις παραπάνω, εκτός από την τουρκική στον χώρο της Θράκης, σύμφωνα με το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο κατ’ εκτέλεση των διατάξεων της Συνθήκης της Λοζάνης, που κατοχυρώνουν εκπαιδευτικά δικαιώματα για τους μουσουλμάνους στη μητρική τους γλώσσα επειδή καμία άλλη γλώσσα δε γραφόταν ούτε η αθιγγανική ούτε η πομακική. Έτσι η τουρκική μαζί με την ελληνική αποτελεί γλώσσα της εκπαίδευσης στα μειονοτικά σχολεία σε ισόποσο χρόνο. Η μειονοτική εκπαίδευση καλύπτει ως επί το πλείστον την πρωτοβάθμια εκπαίδευση (234 δημοτικά σχολεία), αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις τη δευτεροβάθμια (δύο μειονοτικά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και δύο ιεροσπουδαστήρια· ακόμη, πέντε γυμνάσια όπου διδάσκεται μόνο το μάθημα των θρησκευτικών -δηλ. το Κοράνιο- στα τουρκικά, από το 1993 ένα Γενικό Λύκειο και από το 2000 ένα επαγγελματικό λύκειο). Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μειονοτική εκπαίδευση και αφορούν περίπου 12.000 μουσουλμανόπαιδες αλλά και τους δασκάλους και καθηγητές τους δεν είναι λίγα. Βασικότερο, μεταξύ άλλων, η ελλιπής εκμάθηση από τους μαθητές της τουρκικής όσο και της ελληνικής, όπως και η ανεπαρκής κατάρτιση των δασκάλων (οι οποίοι είναι κυρίως απόφοιτοι της Ειδικής Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης διετούς και από το 2000 με 2001 τριετούς φοιτήσεως). Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σπουδαστές εκπαιδεύονται στην ελληνική γλώσσα αλλά μετά την πρόσληψή τους είναι υποχρεωμένοι να διδάσκουν στην τουρκική.
Οι πρώτοι μουσουλμάνοι της μειονότητας στα ελληνικά πανεπιστήμια.
Σε ό,τι αφορά τη διευκόλυνση εισαγωγής των μουσουλμανοπαίδων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το Υπουργείο Παιδείας δια νόμου που εφαρμόσθηκε πρώτη φορά το ακαδημαϊκό έτος 1996 – 1997 καθιέρωσε ειδική ποσόστωση 0,5 % για τους μουσουλμάνους της Θράκης στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας και όχι γενικά για μουσουλμάνους. Συναγωνίζονται μεταξύ τους οι μουσουλμάνοι της Θράκης δηλαδή μπορεί κάποιος από αυτούς να περάσει π.χ. ιατρική στην Αθήνα με 15000 μόρια αν δεν το έχει δηλώσει κάποιος άλλος μουσουλμάνος ή το έχει δηλώσει απλά να έχει λιγότερα μόρια. Το εκπαιδευτικό έτος 1996 – 1997 εισήχθησαν 70 μαθητές στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, ενώ το 1997-1998 ο αριθμός ανήλθε στους 114, και το 1998-1999 στα 112 άτομα και συνέχεια ο αριθμός αυτός αυξάνεται μέχρι σήμερα και αντιθέτως έχει μειωθεί ο αριθμός προς το εξωτερικό, προς την Τουρκία ενώ μέχρι το 1996 όσοι μπορούσαν να σπουδάσουν πήγαιναν στην Τουρκία η οποία ήταν η μοναδική διέξοδος για τους μαθητές της μειονότητας επειδή εκεί υπάρχει μία μοριοδότηση της τάξης του 80 %. Ας σημειωθεί ότι όπως προκύπτει από τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία, μέχρι την εφαρμογή του μέτρου αυτού η παρουσία μουσουλμάνων φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν σχεδόν μηδενική.
Πρώτη συνάντηση των μελών του Επιμορφωτικού Κέντρου Γλαύκης.
Στις 27 Ιουλίου 2008 ημέρα Κυριακή το Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης έκανε την πρώτη του επίσημη συνάντηση στη Γλαύκη και παραβρέθηκαν όλα τα μέλη του. Το Κέντρο είχε τότε 17 μέλη ενώ τώρα ανέρχονται στους 29, τα οποία είναι πτυχιούχοι ελληνικών πανεπιστημίων διαφόρων ειδικοτήτων και ευελπιστεί στο κοντινότερο μέλλον να αυξηθούν τα μέλη του. Η συνάντηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε πολύ θερμό και θετικό κλίμα και υπήρξε ομόφωνη απόφαση των μελών του Κέντρου για την ίδρυση και εδραίωση του Επιμορφωτικού Κέντρου στη Γλαύκη παράλληλα όμως θα λειτουργήσουν και άλλα δύο παραρτήματά του στα χωριά Μύκη και Πάχνη.
Στη συνάντηση αυτή συζητήθηκαν διάφορα θέματα όπως την ονομασία του Κέντρου, ύστερα από ώριμη σκέψη και συζήτηση καταλήξαμε ομόφωνα στην ονομασία του Κέντρου σε «Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης» για να αποφύγουμε οποιαδήποτε σχόλια που τυχόν υπάρξουν στο μέλλον είτε αυτά είναι πολιτικά είτε προπαγανδιστικά.
Επίσης, συζητήθηκε η άμεση λειτουργία του προγράμματος «Εκμάθηση ελληνικής γλώσσας σε γυναίκες και μικρά παιδιά νηπιαγωγείου και φροντιστηριακά μαθήματα στους μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου και στους μετεξεταστέους μαθητές» που θα υλοποίηση το Κέντρο αυτό, διότι με βάση τα λεγόμενα των μελών ήδη υπάρχει ζήτηση από τους ανθρώπους των χωριών Πάχνη, Γλαύκη, Μύκη και Σμίνθη.
Αποφασίστηκε να λειτουργεί το Κέντρο τουλάχιστον έξι ώρες καθημερινά και σαββατοκύριακο για να έχουμε ένα καλύτερο και ουσιαστικότερο αποτέλεσμα. Επίσης, τονίστηκε να υπάρχει ευελιξία στο πρόγραμμα για τα άτομα που είναι από μακριά ώστε να εξυπηρετούνται τα ίδια τα άτομα αλλά και να μην παρεμποδίζεται η ομαλή λειτουργία του Κέντρου. Τέθηκε ακόμη το θέμα της μεταφοράς, υπάρχει δυνατότητα επιπλέον χρηματοδότησης για τη μετακίνηση – μεταφορά προσωπικού;
Το Επιμορφωτικό Κέντρο θα λειτουργήσει με έδρα στο χωριό Γλαύκη αλλά παράλληλα θα λειτουργήσουν και άλλα δύο παραρτήματα στο χωριό Πάχνη και στο χωριό Μύκη. Τέλος, συζητήθηκε το θέμα της χρηματοδότησης του προγράμματος και κυρίως η ενοικίαση των χώρων αλλά και η πληρωμή των μελών – εργαζομένων του Κέντρου. Τέθηκαν δύο θέματα επί τούτο: πρώτον στα άτομα που θα απασχολούνται πολλές ώρες και δεν εργάζονται κάπου αλλού αν είναι δυνατόν να φτιαχτεί μία σύμβαση έργου ή εργασίας, δεύτερον στα υπόλοιπα άτομα που θα απασχολούνται λιγότερες ώρες μπορεί να γίνει η πληρωμή τους με τις ώρες ενασχόλησής τους ή με απόδειξη παροχής υπηρεσιών, όσον αφορά τον εθελοντισμό λόγο της ανεργίας και τα περισσότερα μέλη μας δυστυχώς είναι άνεργα, δεν υπάρχουν εθελοντές.
Η εκπαίδευση στο Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης.
Στον τομέα της εκπαίδευσης πρωταρχικό ρόλο παίζει η προσωπικότητα του εκπαιδευτικού (μεταδοτικότητα, επικοινωνία, διαίσθηση, ρυθµός διδασκαλίας, ευαισθησία στα εξωτερικά μηνύµατα, γλώσσα σώµατος, διάθεση κτλ.) και όχι µόνο οι γνώσεις του. Έτσι και εμείς θα εφαρμόσουμε τη μέθοδο της βιωματικής διδασκαλίας όχι επειδή όλοι μας είμαστε γνώστες αυτής της μεθόδου, αντιθέτως επειδή είμαστε αναγκασμένοι όλοι μας ανεξαρτήτως ειδικότητας να την εφαρμόσουμε γιατί το απαιτεί η περίσταση και το μορφωτικό επίπεδο των μαθητών και των ενηλίκων.
Ως βιωματική διδασκαλία ορίζουµε την ενεργοποίηση της σχέσης και της αλληλεπίδρασης των µελών της οµάδας, η οποία αναδεικνύει το ανθρώπινο δυναµικό και τις ιδιαιτερότητες του καθενός. Στόχος της είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η βελτίωση ικανοτήτων που θα χρησιμοποιήσει ο εκπαιδευόμενος αρχικά στην προσωπική του ζωή και στη συνέχεια στην επαγγελµατική του.
Η βιωματική μάθηση στο σχολείο γενικότερα αλλά και ειδικότερα στο Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης.
Η ανάγκη για ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας εμφανίζεται ολοένα και πιο έντονη στις μέρες μας. Οι δυσκολίες στην επικοινωνία, τα προβλήματα συμπεριφοράς, οι συγκρούσεις, η απομόνωση, η εσωστρέφεια, η χρήση και η κατάχρηση ουσιών συμβάλλουν στην αναζήτηση και εφαρμογή μοντέλων εκμάθησης προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.
Εκείνο το οποίο παρέχει η βιωματική μάθηση είναι η δυνατότητα από τη μία μεριά να βιώσουν οι μαθητές το ζήτημα που ερευνούν, να το κατανοήσουν επομένως καλύτερα, και από την άλλη συμβάλλει στην κατανόηση του ίδιου του εαυτού τους.
Οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί που έρχονται αντιμέτωποι με δυσκολίες στην τάξη κατανοούν ότι η ανάπτυξη δεξιοτήτων που συνδέονται με τις ανθρώπινες σχέσεις και την επικοινωνία συμβάλλουν όχι μόνο στην προσωπική ανάπτυξη των μαθητών, αλλά επίσης στην εξομάλυνση των διαφορών στην τάξη και στη βελτίωση των δικών τους δεξιοτήτων.
Η βιωματική προσέγγιση συνήθως συνδυάζεται με την εφαρμογή προγραμμάτων, που έχουν ως στόχο την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη, την βελτίωση των δεξιοτήτων και την αλλαγή του ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος των μαθητών. Ξεκινώντας ένας εκπαιδευτικός ένα πρόγραμμα κάνοντας χρήση της βιωματικής μάθησης, θα πρέπει να γνωρίζει ότι απαιτούνται σεβασμός, κατανόηση και αυθεντικότητα.
- Σεβασμός σημαίνει να πιστεύουμε ότι ο άλλος άνθρωπος είναι σημαντικός, αξιόλογος, πολύτιμος και μοναδικός.
- Κατανόηση ή ενσυναίσθηση σημαίνει ότι μπορούμε να βάλουμε τον εαυτό μας στη θέση του άλλου και να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ενέργειες και τα πιστεύω του σημαίνουν κάτι γι’ αυτόν.
- Αυθεντικότητα σημαίνει να εμπιστευόμαστε αυτό που βλέπουμε στον άλλο, να είμαστε ανοικτοί με τους ανθρώπους.
Εφόσον ο εκπαιδευτικός διασφαλίσει ότι είναι σε θέση να δείξει σεβασμό, κατανόηση και αυθεντικότητα μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βιωματική μέθοδο και να προσφέρει στους μαθητές του ένα πλαίσιο αποδοχής, ενθάρρυνσης και ένα ασφαλή χώρο δοκιμής νέων συμπεριφορών και επιλογών που θα βοηθήσουν και θα στηρίξουν τους μαθητές.
Καθώς η βιωματική μάθηση στο σχολείο εμπλέκει ολόκληρη την τάξη των μαθητών ή μια ομάδα από αυτούς, είναι κατανοητό ότι καθώς οι νέοι και κυρίως οι έφηβοι επηρεάζονται έντονα από τους συνομηλίκους τους. Η συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα θα συμβάλει ώστε να αλληλοεπηρεαστούν, να προχωρήσουν μαζί, να βιώσουν συναισθήματα, να τα κατανοήσουν και να τα επεξεργαστούν.
Η βιωματική μάθηση ακολουθεί μια σειρά από στάδια:
- Στάδιο 1: Ενεργώ/ Βιώνω. Πρόκειται για μια σειρά δραστηριοτήτων – παιχνίδια, συζητήσεις περιπτώσεων, παίξιμο ρόλων, αναπαραστάσεις, παρουσιάσεις. Η πληροφορία βγαίνει μέσα από την εμπειρία.
- Στάδιο 2: Ανταλλάσσω εμπειρίες. Σ’ αυτό το στάδιο οι συμμετέχοντες συγκρίνουν τις εμπειρίες τους. Προωθείται η συζήτηση σε μικρές ομάδες για να επιτευχθεί μεγαλύτερη συμμετοχή.
- Στάδιο 3: Κατανοώ και ερμηνεύω. Οι συμμετέχοντες καλούνται να κατανοήσουν συναισθήματα και εμπειρίες των δύο προηγούμενων σταδίων.
- Στάδιο 4: Γενικεύω. Γενικεύονται οι αρχές και τα συμπεράσματα που προέκυψαν στα δύο προηγούμενα στάδια.
- Στάδιο 5: Εφαρμόζω. Στο στάδιο αυτό γίνεται ο σχεδιασμός για την εφαρμογή της γνώσης που έχει αποκτηθεί. Επίσης, εποπτεία για το τι έχει εμπεδωθεί και σε ποιο βαθμό οι αντιλήψεις έχουν αλλάξει ή τροποποιηθεί.
Η βιωματική μέθοδος είναι μια διαδικασία που απαιτεί συνέχεια και συνέπεια, προσαρμογή και αναπροσαρμογή, άνοιγμα στον εαυτό και στους άλλους. Στρατηγικές δια βίου μάθησης. Οι περισσότερες χώρες σημείωσαν πρόοδο στον καθορισµό ενοποιημένων και συνολικών στρατηγικών. Στο πλαίσιο τέτοιου είδους στρατηγικών, έχει σημειωθεί εµφανής πρόοδος στην προσχολική εκπαίδευση, στα πλαίσια εξειδίκευσης και στην επικύρωση της µη τυπικής και άτυπης μάθησης. Ωστόσο, σε πολλές χώρες εξακολουθούν να µην υπάρχουν καινοτόμες εταιρικές σχέσεις μάθησης και βιωματικής διδασκαλίας.
Τα τελευταία χρόνια λειτουργεί και στη χώρα μας ένα νέο φιλόδοξο και προοδευτικό εκπαιδευτικό μοντέλο, η «Δια Βίου Μάθηση», η οποία απευθύνεται σε ενηλίκους, οι οποίοι είτε δεν είχαν καθόλου την ευκαιρία στα μικρά τους χρόνια να φοιτήσουν σε ένα σχολείο είτε έχουν φοιτήσει, αλλά τώρα έχουν την ευκαιρία να μάθουν καινούρια πράγματα, χρήσιμα για την εν γένει ζωή τους.
Η ανάγκη για συνεχιζόμενη εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση ώθησαν τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές στον τομέα της «Δια Βίου Μάθησης», δηλαδή στη διεύρυνση της μαθησιακής διαδικασίας και στην παροχή εκπαιδευτικών ευκαιριών σε όλη τη διάρκεια της ζωής των ατόμων, μέσω ευέλικτων προγραμμάτων μάθησης σε ένα ευρύτατο φάσμα θεματικών πεδίων, ικανών να ανταποκριθούν και στις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. H καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, η γενική εκπαίδευση και κατάρτιση ενηλίκων, και μάλιστα ειδικών ομάδων που απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό όπως οι πομάκοι, η κοινωνικο-πολιτιστική εκπαίδευση και επιμόρφωση που αφορά σε θέματα πολιτισμού, υγείας και περιβάλλοντος, η ανοιχτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση και κατάρτιση είναι μερικοί από τους στόχους της «Δια Βίου Μάθησης».
Για την υλοποίηση των προγραμμάτων επιμόρφωσης των ενηλίκων υπεύθυνος φορέας για την Ελλάδα, ο οποίος σχεδιάζει και αναλαμβάνει δράσεις στον τομέα αυτό, είναι η Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Την πολιτική και τα προγράμματα επιμόρφωσης υλοποιούν ένας ικανός αριθμός από εκπαιδευτικά κέντρα, όπως το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων, το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης, τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, οι Σχολές Γονέων κ.ά.. Έτσι, και το Επιμορφωτικό Κέντρο Γλαύκης προσπαθεί από τη δική του πλευρά να προσφέρει στο βαθμό που μπορεί και που του επιτρέπουν οι συγκυρίες. Διότι, ως γνωστόν, ότι έχει σχέση με την Μουσουλμανική Μειονότητα πρέπει πρώτα να εγκριθεί και από τους εκάστοτε πολιτικούς ή άμεσα εμπλεκόμενους πολιτικούς φορείς, ανεξαρτήτου αντικειμένου ή θέματος.
Η διαρκής και δια βίου μάθηση σε όσο δυνατόν περισσότερα πεδία είναι μια απαίτηση της εποχής μας, αφού λόγω κυρίως της παγκοσμιοποίησης έχουν επέλθει πολύ μεγάλες αλλαγές σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής, κοινωνικής και πνευματικής ζωής. Η φιλοσοφία της «Δια Βίου Μάθησης» ξεφεύγει από το παραδοσιακό στατικό εκπαιδευτικό μοντέλο, όπου ο άνθρωπος αρκείται σε κάποιες γνώσεις και δεξιότητες που είχε αποκτήσει στα νεανικά του χρόνια, και προτείνει μια νέα αντίληψη για την εκπαίδευση που υποστηρίζει ότι ο κάθε άνθρωπος έχει τη δυνατότητα σε κάθε ηλικία να βρίσκεται στη θέση του μαθητή για να αποκτήσει καινούριες δεξιότητες και γνώσεις. Η «Δια Βίου Μάθηση» προτρέπει και ενισχύει τον άνθρωπο να παρακολουθεί τις σύγχρονες εξελίξεις, να καλύπτει συνεχώς τα όποια κενά του και να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της ζωής, όχι ως θεατής αλλά ως πραγματικός πρωταγωνιστής.
Η «Δια Βίου Μάθηση», ιδωμένη από φιλοσοφική σκοπιά, μας θυμίζει τη γνωστή ρήση του αρχαίου φιλοσόφου Σόλωνα «γηράσκω αεί διδασκόμενος» και εκφράζει αυτό που είναι, ή θα έπρεπε να είναι, ο φυσικός τρόπος αντιμετώπισης της ζωή μας, η προσωπική μας θεωρία απέναντι στη ζωή. Όλοι μας καθημερινά έχουμε εμπειρίες κάθε είδους και ποικίλα βιώματα μέσα στον χώρο της οικογένειας, της εργασίας και της κοινωνίας. Το πόσο θετικά ή αρνητικά θα είναι αυτά για μας και το πόσο θα συμβάλουν στην εν γένει εσωτερική μας καλλιέργεια, εξαρτάται από το πώς εμείς θα τα διαχειριστούμε σε ψυχικό και διανοητικό επίπεδο. Γι’ αυτό, η δια βίου μάθηση, ως τρόπος ζωής, μας βοηθά να αλλάξουμε το είδος και την ποιότητα των εμπειριών μας, αφού με τη συνεχή πληροφόρηση και ενημέρωσή μας για κάθε τι νέο που εμφανίζεται στον κόσμο, μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε ένα ευρύ φάσμα επιλογών και ταυτόχρονα μας διευκολύνει στη διαχείριση της ζωής μας. Η συνεχής επιμόρφωση μας κάνει εν τέλει πιο διαυγείς και βέβαιους για τον εαυτό μας, καθιστώντας μας πιο συνειδητούς και ευτυχείς.
Η «Δια Βίου Μάθηση», εν κατακλείδι, ως θεσμός αλλά και ως προσωπικός τρόπος ζωής, συμβάλλει πολύ θετικά προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της προσωπικότητας και της διεύρυνσης της συνειδητότητας του ανθρώπου. Είναι αυτή που κρατάει το πνεύμα του ανθρώπου ζωντανό και πρόθυμο για να δημιουργεί συνεχώς. Αν, λοιπόν, η γνώση είναι, όπως λέγεται, δύναμη, θα πρέπει τότε να συνεχισθεί και να διαδοθεί περισσότερο η πρακτική της δια βίου μάθησης σε όλη την κοινωνία, ώστε ο κάθε άνθρωπος να νιώθει και να είναι αρκετά δυνατός να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου.
Δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα σε όλους μας, όλα αυτά είναι πολύ καλά και ωραία-ευχάριστα, πώς, λοιπόν, γίνονται πράξη; Μπορούμε όλοι μας να δώσουμε μια απάντηση στο ερώτημα αυτό αρκεί να το πιστέψουμε πρώτα εμείς οι ίδιοι και στη συνέχεια οι μαθητές μας (παιδιά – έφηβοι). Για παράδειγμα: Πανελλήνιες εξετάσεις. Μια τάξη γεμάτη αγχωμένες ψυχές και απορίες. Τι να σημαίνει άραγε εξοβελίζομαι – ευτυχώς το επεξηγούν οι δάσκαλοι – καθηγητές έπειτα από λίγο. Λίγους μήνες πριν, στην ίδια τάξη, το μαθητικό πλάνο είχε ως εξής: πρώτο θρανίο το άγχος. Στην πλαϊνή καρέκλα η αγαπημένη του, δίπλα: η ταχεία διεκπεραίωση της ύλης. Πιο δίπλα η παπαγαλία. Από πίσω η στείρα γνώση. Η δημιουργικότητα, η εμβάθυνση, η κριτική σκέψη, η ερευνητική διάθεση, η συγκίνηση των μαθητών για τη γνώση έχουν φάει «ομαδική αποβολή». Μέχρι τα 18 σου θα συμφιλιωθείς με ένα «άρρωστο» σχολείο. Ξερό και αφυδατωμένο σαν το σώμα της εκπαίδευσης. Σαν το πρωινό που δεν θα έτρωγες ποτέ. Όχι, δεν είναι σίγουρο. Είναι το πιο πιθανό. Φως στον ορίζοντα υπάρχει; Για τους καθηγητές «όσο υπάρχουν τα μάτια των παιδιών», έλεγε η φιλόλογός μου στο Γυμνάσιο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις παραδόσεις μαθημάτων Ιστορίας που έκανε (στην Εθνική Απελευθέρωση και ενώ το κασετόφωνο έπαιζε κλαρίνα εκείνη με ένα μοναδικό τρόπο έκανε 11 παιδιά να κλαίνε, κάνοντας σχεδόν πρόζα τη σφαγή των αμάχων στην Τρίπολη). Η φωνή της ήρθε στα αφτιά μου τις προάλλες, όταν μπήκα σε μια ζωηρή τάξη στο Γυμνάσιο Γλαύκης, όπου τα παιδιά προέρχονται τουλάχιστον από πέντε διαφορετικά χωριά με διαφορετικό υπόβαθρο.
Βιωματική διδασκαλία δεν σημαίνει αφήνουμε πίσω τη διδακτέα ύλη. Ούτε ότι όλα γίνονται προφορικά και ότι τα βιβλία δεν είναι απαραίτητα. Σημαίνει «ιδέες, φαντασία και εμβάθυνση. Το μάθημα δεν είναι στεγνό.
- Αρνούμαι ένας μαθητής να έχει κατεβάσει τα μάτια στο πάτωμα γιατί ντρέπεται να πει την άποψή του.
- Αρνούμαι ένα παιδί ανύπαρκτο στην τάξη.
- Θέλω οι μαθητές μου να συμμετέχουν, είτε έχουν μαθησιακές δυσκολίες είτε όχι.
Υπάρχουν παιδιά με οριακή νοημοσύνη τα οποία έχουν βοηθηθεί πολύ από μια τέτοια μέθοδο. Στο μάθημα Λογοτεχνίας το τελευταίο δεκάλεπτο ζητάω να μου ζωγραφίσουν μια εικόνα από το ποίημα που διαβάζουμε. Στη συνέχεια διαλέγουν τον αγαπημένο τους στίχο και τον γράφουν σε ένα κορδελάκι. Στο μάθημα της Ιστορίας παρουσιάζεις στους μαθητές γεγονότα που έχουν αποτυπωθεί σε πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες και ποιήματα. Τα παιδιά παίρνουν εφόρμηση και μετά γράφουν τη δική τους Ιστορία. Έτσι έρχεται κοντά η Γλώσσα με την Ιστορία και τη δημιουργική φαντασία. Πρέπει να φανταστεί λεπτομέρειες ενός γεγονότος, πάντοτε μέσα σε ένα ιστορικό πλαίσιο. Τα παιδιά μπαίνουν μέσα σε ιστορικά γεγονότα και γράφουν σαν να είναι παραμύθια. Στα μαθηματικά βάζεις ασκήσεις-προβλήματα από την καθημερινότητα, δηλαδή ρωτάς πόσο λεφτά σου έδωσε η μαμά σου για να πας στο μπακάλη και τι σου ζήτησε να αγοράσεις; Έτσι, μπορείς ταυτόχρονα να κάνεις αφαίρεση, πρόσθεση και διαίρεση.
Οι καθηγητές ανταλλάσσουμε απόψεις μεταξύ μας. Κυρίως ιδέες για το πώς μπορεί το μάθημα να γίνει δημιουργικό. Ο ένας προτείνει να κάνει παιχνίδι στην αυλή. Ο άλλος προτείνει μια ταινία για τα παιδιά, που δεν την έχουν δει. Όταν ήταν να ξεκινήσει το πρόγραμμα του κέντρου καλέσαμε τους καθηγητές σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης. Ανταλλάξαμε απόψεις και ιδέες για το τι μπορεί ο καθένας να κάνει και με τον μοναδικό δικό του τρόπο χωρίς υποδείξεις να τα εφαρμόσει, δηλαδή να αυτοσχεδιάζει κάθε φορά με βάση την ψυχολογία και τη διάθεση των παιδιών. Χαίρομαι να συζητώ και να ακούω νέες ιδέες. Ονειρεύομαι ένα σχολείο γεμάτο «όνειρα» – από τους τοίχους μέχρι τις καρδιές…. Θεωρείτε ότι πρέπει να γενικευτεί στην εκπαίδευση αυτή η μορφή διδασκαλίας;
Όταν έγινε η πρώτη συνάντηση με τα μέλη του κέντρου η αλήθεια είναι ότι στην αρχή δεν αποτέλεσε καμία έκπληξη το θέμα αυτό. Στη πορεία όμως, συνειδητοποίησα ότι αυτό ίσως ήταν η αρχή μιας μακρόχρονης συνεργασίας φορέων, ιδιωτικών και μη, με τα παιδιά της περιοχής μου. Διότι, στις μέρες μας, δυστυχώς οι απαιτήσεις του σχολείου είναι πάρα πολλές και δεν επιτρέπεται καμία καθυστέρηση.
Η αρχική αντίδραση των παιδιών και η σχέση τους με το σχολείο.
Έτσι, μπήκα στο πειρασμό να πείσω τα παιδιά – συναδέλφους να λάβουν μέρος στο πρόγραμμα αυτό και να το δουν σαν μια μεγάλη ευκαιρία. Ταυτόχρονα, το κέντρο αυτό αποτελεί και για τους δημιουργούς του, μια εστία συνεύρεσης ανθρώπων που προσδοκούν να αποδείξουν στην τοπική κοινότητα πως η ελληνική «παιδεία», είναι απαραίτητη προϋπόθεση κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής.
Τα παιδιά του ορεινού όγκου της Ξάνθης, έχουν μεγαλώσει στο περιβάλλον, στη φύση και το θεωρούν ένα κομμάτι της ζωής τους, της καθημερινότητάς τους. Παρ’ όλα αυτά, η ιδέα ότι θα είναι σε ένα μέρος που δεν έχουν την αυστηρότητα και την απαίτηση του σχολείου και θα είναι μαζί όλα τα παιδιά, ακόμα και από διαφορετικές ηλικίες, ενθουσίασε τα παιδιά με αποτέλεσμα να ανταποκριθούν στην πρόσκληση αυτή.
Στο ερώτημα τι αποτέλεσμα είχε και εάν επιτεύχθηκε ο στόχος μας.
Πιστεύω ότι όχι μόνο επιτεύχθηκε αλλά και τα ίδια τα παιδιά μας έδωσαν ένα μάθημα. Ότι αυτά είναι πιο ευαίσθητα από τους μεγάλους και πιο καταδεκτικοί στο καινούριο και το διαφορετικό. Ίσως αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν αγνές ψυχές, αθώες σκέψεις και όχι εγωισμούς και συμφέροντα που να λειτουργούν εις βάρος κάποιου. Εάν είναι έτσι τότε πρέπει και εμείς οι μεγάλοι να παραδειγματιζόμαστε από τα παιδιά, και εμείς οι εκπαιδευτικοί και όσοι ασχολούνται γενικότερα με παιδιά τα οποία προέρχονται από διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, όχι διακρίσεις και απομονώσεις. Όλοι κάτι ξέρουμε και όλοι κάπως μπορούμε.
Για την υλοποίηση των μαθημάτων υιοθετήθηκε μια καινοτόμος μεθοδολογία, μέσα στον καινούριο χώρο, η οποία εστίασε στην εφαρμογή δημιουργικών πρακτικών ώστε τα παιδιά να αναπτύξουν ερευνητική διάθεση, να αντιληφθούν τη μάθηση μέσα από όλες τις αισθήσεις τους, να μάθουν να σέβονται, να προστατεύουν και να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον και γενικά να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη για την κατανόηση του σύγχρονου σχολείου. Εφόσον το σχολείο αποτελεί προϋπόθεση ανάπτυξης και προόδου αλλά και κύρια συνιστώσα της σύγχρονης κοινωνίας.
Όσον αφορά το προσωπικό είναι ένα εκπαιδευμένο προσωπικό από τα ελληνικά πανεπιστήμια αλλά και ντόπιοι κάτοικοι των χωριών αυτών ίσως αποτελεί και το κλειδί της επιτυχίας του κέντρου αυτού, διότι έχουν την πλήρη επίγνωση της κατάστασης της μειονοτικής εκπαίδευσης όντας και οι ίδιοι τους κάποτε μαθητές αυτής της υπάρχουσας κατάστασης, έχοντας τον ρόλο του δασκάλου – εμψυχωτή, μέσα από την οργάνωση εργαστηρίων δημιουργικής απασχόλησης με έμφαση στα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά – πολιτιστικά στοιχεία της εκάστοτε περιοχής, παρεμβαίνει στην όσο το δυνατόν ομαλότερη προσαρμογή των παιδιών στο περιβάλλον του σχολείου και τα εμψυχώνει.
Η εμπειρία του κέντρου και τα αποτελέσματα του.
Τα παιδιά για πρώτη φορά ήρθαν σε επαφή με άλλα παιδιά που υπό άλλες διαφορετικές συνθήκες δεν θα είχαν την ευκαιρία να συναναστραφούν μεταξύ τους, να ανακαλύψουν και να αναδείξουν τις δυνατότητές τους, να ζήσουν αυτό το ανεπανάληπτο γεγονός κατά τα λεγόμενα των παιδιών, να ενισχυθούν θετικά, να υποστηριχθούν μεταξύ τους και να αναλάβουν την ευθύνη του εαυτού τους.
Εκτός αυτού, ιδιαίτερα για τα παιδιά που δεν μιλούν ως μητρική γλώσσα την ελληνική για παράδειγμα τα παιδιά της μειονότητας αποτελεί μια επιπλέον ευκαιρία να εξασκηθούν στη χρήση της ελληνικής γλώσσας και να διαπιστώσουν ότι δεν είναι οι μοναδικοί μη φυσικοί ομιλητές της ελληνικής αλλά υπάρχουν και άλλοι όπως οι ξένοι. Με μια καλή προσπάθεια, όμως, μπορούμε να τα καταφέρουμε άψογα.
Στόχοι για το μέλλον και οι ελπίδες μας.
Σκοπός μας πάντα πρέπει να είναι η ενθάρρυνση των δυνατοτήτων δραστηριοποίησης των παιδιών και των νέων ανθρώπων σε σχέση με το σχολείο αλλά και γενικότερα με την παιδεία – εκπαίδευση, ενώ παράλληλα να ενθαρρύνουμε όλες τις τάσεις για συμβίωση και δημιουργική συνύπαρξη όλων των λαών ανεξαρτήτου φύλου, εθνικότητας και θρησκείας.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να κλείσω με ένα σύνθημα το οποίο ειπώθηκε από τα παιδιά «Περνάμε ωραία και καλά σε αυτό το κέντρο, με γέλιο και χαρά. Στη μνήμη μας θα μείνει η συντροφιά αυτή και σύνθημα μας είναι πάντα μαζί στο κέντρο αυτό. Μακάρι να μην κλίσει ποτέ…». Γι’ αυτό λοιπόν ας ενωθούμε όλοι μαζί να γίνουμε μια γροθιά και να στηρίξουμε αυτήν την προσπάθεια και στο μέλλον.
Eπικοινωνία
Γλαύκη
Τηλέφωνο: 25440 22443
Fax: 25440 23166
Κινητό: 6974 665838
εκπρόσωποι- μέλη του κέντρου:
- Αζήζ Ορχάν, δάσκαλος και φιλόλογος ελληνικής γλώσσας, διαχειριστής του κέντρου.
- Μεχμεταλή Μπελκίς, δασκάλα στη Γλαύκη,
- Ιμάμ Μεχταλή, δάσκαλος και υπεύθυνος στο παράρτημα της Μύκης,
- Χουσεϊν-Μπασιά Τζεμηλέ, ράφτρα και εκπαιδεύτρια των γυναικών,
- Μεζήν Φατμέ, φιλόλογος ελληνικής γλώσσας και υπεύθυνη στο παράρτημα της Πάχνης,
- Αζήζ Ερσάν, Μηχανολόγος Μηχανικός, εκπαιδευτικός στη Γλαύκη,
- Τζαμπάζ Ιλχάν, δάσκαλος στη Γλαύκη,
- Αζήζογλου Ερσάν, δάσκαλος στη Γλαύκη.
